Kültür Sanat, Kültür Sanat Derneği
   
Müzik Bilgileri
   
Dış Duyurular
Türk Müziği Konservatuar'larında saz ve ses eğitimi alan öğrencilerin edindikleri teorik bilgileri, pratikte uygulamaları için derneğimizdeki çalışmalarımıza katılımlarını bekliyoruz.
Türk Sanat Müziği Notaları
Bestecilerimizin şarkılarını ve eserlerinin notalarını arşivimizde bulabilir,
Türk Sanat Müziği hakkında derlenmiş bilgilere, Makamlar ve Fasıllar hakkında dökümanlara sitemizden ulaşabilirsiniz.
Türk Müziği Bilgileri
   
 
DİLHAYAT KALFA
Türk Sanat Musikisi literatüründe Dilhayat Kalfa, Dilhayat Kadın, Dilhayat Hanım gibi isimlerle anılan, kadın bestekarlarımızın , Refta Kalfa’yı ayrı tutarsak, beldi ilki ve en büyüğü olan bu sanatkar hakkında yok denilebilecek kadar az bilgimiz var. Bir kadın olması, yetişmiş olduğu çağ ve çağın toplumsal anlayışı göz önünde tutulursa günümüzde bile ses sanatımızda müstesna bir yer alması, sanat açısından deha çizgisine
yaklaşmasından gelir.

Dilhayat Kalfa’nın hayat çizgisinin tahminleri, Evcara makamının musikimizde kullanılmaya başladığı yıllara dayanıyor. Bugün birçok kaynak bu makamın Sultan III.Selim tarafından bulunduğunu ileri sürüyor; bir eserde ölüm tarihi 1780 olarak gösteriliyor. Sultan III.Selim 1761 yılında doğduğuna göre, bestekarımızın ölüm tarihinde Padişahın 19 yaşında olması lazım gelir. Dilhayat Kalfa ölümsüz ve abidevi eserlerini herhalde ömrünün son yıllarında bestelemedi.On dokuz yaşında bir delikanlının henüz yetişme dönemlerinde böyle bir makamı tertip etmesi zaten uzak bir ihtimaldir. Evcara makamını bu padişaha mal etmek ya da etmemek ne bu dahi insanın dehasını arttırır, ne de sanatına gölge düşürür. Bu nedenle Dilhayat Kalfa’nın hayat süresini bu yıllara kadar uzatmakta bir yarar yoktur.

Pek çok araştırmacının kanaati Sultan IV.Mehmed’in saltanatının son yıllarında doğduğu noktasında birleşiyor. Sultan III.Süleyman , Sultan II.Ahmed, Sultan II.Mustafa, Sultan III.Ahmed dönemlerini yaşadıktan sonra 1740 yıllarına yakın bir tarihte İstanbul’da öldüğü sanılıyor. Eski güfte mecmualarında, bu tarihi doğrulayacak şekilde eserlerine rastlanmıştır. “Lale Devri” gibi ileri bir sanat ve kültür anlayışının geliştiği yıllar, hiç şüphesiz Dilhayat Kalfa’nın adındanda da anlaşıldığı gibi bestekarımız sarayda görev yaparak “kalfalık” rütbesine ulaşmış bir kimsedir. Bazı kaynaklarda zaman zaman adından “hanımefendi, kadınefendi” gibi sıfatlardan söz edilir. Bilindiği gibi “hanımefendi” bir saray deyim değildir; Tanzimat’tan sonra İstanbul Türkçesine girmiş bir sıfattır. “Kadınefendi” sıfatı ise padişahın eşleri için kullanılırdı. Kadın hizmetlilere Osmanlı Sarayı’nda “kalfa, usta, hazinedar” gibi sıfatlar verilirdi.

Nasıl eğitim gördüğü, kimlerden ders aldığı bilinmiyor. Haremde XVII. yüzyıldan beri bir meşkhanenin bulunduğu, güvenilir hocaların burada ders verdiği bilindiğinden musiki terbiyesini buradan elde ettiği kesindir. Kulaktan kulağa gelen bir söylentiye göre iyi Tanbur çalarmış. Elimizde bulunan saz ve sözlü eserleri bu iddiaları doğrulayacak niteliktedir.

Klasik repertuarımızda bulunan 10-12 parça eseri, klasik okulun en sağlam ve sanatlı örneklerindendir. Eski yazma mecmualarda yüze yakın eserinin sözlerine rastlandığı halde, ancak bu kadarı unutulmaktan kurtulmuştur. Bu eserler Dilhayat Kalfa’nın çok iyi bir bestekar kabiliyetine sahip olduğunu ispata kafidir. Özellikle evcara makamındaki eserleri ile bu makamın melodik seyir ve hareketini kusursuz bir biçimde tarif etmiş, eşsiz ses çizgileri ile ebedileştirmiştir. Denebilir ki, evcara makamına Küçük Mehmed Ağa ile bu bestekarımız kişilik kazandırmıştır. Gerek bu makamdan, gerekse diğer makamlardan bestelediği eserlerinde usul, makam, ve güfte kullanımı son derece ölçülüdür. Güfte seçmekte de oldukça titiz olan sanatkar, mana ve melodik cümle ilişkisinde uygunluğu en üst düzeyde kullanmıştır. Evcara makamındaki peşrevi ile saz semaisi saz musikimizin birer şahaseridir.

Dilhayat Kalfa eserlerini bestelerken çifte düyek, remel, devrikebir, hafif muhammes gibi büyük usulleri kullanmıştır. Eserlerinin başlıcaları şunlardır; Evcara peşrev ve saz semaisi, sipihr ve hüseyni peşrevi, “Çok mu figanım ol gül-i ziba-hiram için” güfteli evç beste; “Ta-be-key sineme cay etmek cefa vü kineye” güfteli mahur beste; “Yek-be-yek gerçi meram-ı dili takrir ettim” güfteli saba beste; “Nevhiramın sana meyl eyledi can bir dil ki” güfteli rast beste.

Dr.M.Nazmi Özalp-Türk Musikisi Tarihi kitabından alınmıştır.

  Büzürk Peşrev
  Evç-Çok mu figanım ol güli ziba hiram için
  Evcara Peşrev
  Evcara Saz Semaisi
  Mahur-Ta be key sinemde ca etmek cefa vü kineye
  Müselles Peşrev
  Müselles Saz Semaisi
  Rast-Nev hiramın sana meyl eyledi can bir dil ki
  Saba-Yek be yek gerçi meramı dili takrir etdin
  Sipihr Peşrev
 
Derneğimiz,
11 Nisan 2013 Perşembe akşamı saat 20.30'da Selâhattin Akçiçek Konser Salonu'nda (KONAK) bir konser verecektir. Şef. Özgen KÜÇÜKGÖKÇE yönetiminde gerçekleşecek konserimize tüm musiki severleri bekliyoruz. Konser halka açıktır.
Etkinlikler
Yaşlıya Saygı Haftası
24 Mart Perşembe akşamı Karabağlar Belediyesi etkinlikleri kapsamında, Yaşlıya Saygı Haftası konseri gerçekleştirildi.
devamı...
Güzel Sözler

Her gönül bir şarkı söyler.

Şarkılarımız bizim romanlarımızdır.

Ahmet Hamdi TANPINAR

 
Esendere Kültür Sanat Derneği ESDER Resmi sitesidir.
Sitenin tüm içeriği Şenay SARIGÖZOĞLU tarafından hazırlanmaktadır.
55/75 Sokak 19/B Esenyalı - İZMİR
Telefon : 0 232 248 00 53 - GSM : 0 535 470 67 41 - Mail: info@eksd.org.tr
Web Tasarım İzmir, Google Reklam İzmir ReklamTurk   
Balçova İZMİR