Kültür Sanat, Kültür Sanat Derneği
   
Müzik Bilgileri
   
Dış Duyurular
Türk Müziği Konservatuar'larında saz ve ses eğitimi alan öğrencilerin edindikleri teorik bilgileri, pratikte uygulamaları için derneğimizdeki çalışmalarımıza katılımlarını bekliyoruz.
Türk Sanat Müziği Notaları
Bestecilerimizin şarkılarını ve eserlerinin notalarını arşivimizde bulabilir,
Türk Sanat Müziği hakkında derlenmiş bilgilere, Makamlar ve Fasıllar hakkında dökümanlara sitemizden ulaşabilirsiniz.
Türk Müziği Bilgileri
   
 
TANBURİ İZAK EFENDİ
Yahudi asıllı bir sanatkâr olan İzak’ın asıl adı İzak Fresko Romano’dur; 1745 yılında İstanbul’un Ortaköy semtinde doğdu “Mûsikimizde Zaharya’dan sonra yetişmiş en kudretli azınlık bestekârlarımızdan biridir. Mûsiki âlemimizde İzak veya Tanburi İzak adı ile bilinir. Son devre ait bazı nota mecmuâlarında onun eserlerinin baş tarafına geçirilmiş olan (baytar) sözü (paytan) kelimesinden bozmadır. Paytan, singoglarda
hanendelik edenlere verilen addır. Esâsen İzak’da sinagoglarda hanendelik edermiş.” “İzak bir icrâcı olarak sinekemani ve tanburla meşgul olmuş;fakat o sıralarda Romanya’dan İstanbul’a gelen meşhur Kemâni Miron’u dinledikten sonra bir daha bu sazı eline almamış; yalnız tanburla uğraşmıştır. III.Selim zamanında saraya intisab eden İzak, uzun müddet padişahın tanbur hocalığını yapmış. Sarayda icra edilen küme fasıllarına tanburu ile katılmış ve Enderûn’da hocalık etmiştir. III.Selim, İzak’a fevkalâde saygı ve sevgi gösterir, huzûruna girdiği zaman ayağa kalkarmış. İzak, amcası gibi mûsikişinas olan II.Mahmud zamanında da yedi sekiz sene yaşadıktan sonra tahminen 1814’de (H. 1230’da)ölmüştür.”

Tanbur çalmasını kimlerden öğrendiğini bilmiyoruz. İleri sürülen tahminlere göre tanburi Anjel ve Musi’den ders almıştır. O zamanki sanat anlayışı çerçevesinde üstün bir icrâ tarzı elde ederek başarılı bir sanatkâr olduğu anlaşılıyor. “…İzak tanbur çalış tavrı, nağmeleri mümkün olduğu kadar az mızrap vuruşu ile icrâ etmek, yapısı derin ve geniş bir tekne ile uzun bir saptan ibaret olan bu sazın çelik ve pirinç tellerinden çıkan akis ve taninini mızrap vuruşları arasında kaybetmemek esasına dayanırmış.”

“Rivayete nazaran tanbur tavrını bu saza en yakışan bir tarzda tatbik eden İzak’dır. Bu rivayet pek doğru olmasa gerektir; çünkü; İzak’tan birçok seneler önce bu sazı çalmakta şöhret kazanmış çok tanburi yetişmiştir ki, onların bu sazdaki tavırlarının aynı esasa dayandığını bıraktıkları eserlerden az çok anlamaktayız.”

İzak hayatının en verimli yıllarını Sultan III.Selim saltanat döneminde yaşadı. Yukarıda da belirttiğimiz gibi himâye edildi ve her eseri için büyük ihsanlar aldı. Isfâhan makamındaki peşrevini padişaha sunuşunda ise bir tanbur teknesi dolusu altın ve gümüş para aldığı söylenir.

“O bir bestekâr olarak saz ve söz mûsikimize ait muhtelif makam, şekil ve usûllerde bir çok eser bestelemiştir. Peşrevlerinin çoğunu bir devri seksen sekiz vuruş olan darb-ı fetih usûlü ile bestelemiştir. Birbirine lüzumundan fazla uzun mükerrer melodik cümle ve devirlerle bağlanmış olan bu eserler çok külfetli ve tasannua boğulmuştur. Hâlbuki bu devirde ve daha sonraları külfetsiz, daha orijinal peşrevler bestelemiş olan bestekârlar yetişmiştir.”

“İzak’ın peşrevleri arasında en meşhur Isfahân, Gülizâr ve Beyâti peşrevleridir. Saz Semâileri daha güzel ve derli toplu eserlerdir. Onun bestekârlık kabiliyet ve kudreti daha ziyade sözlü eserlerinde görülür. Bilhassa samimi, külfetsiz bir melodi zenginliği ve kudretli bir ritm, ahenk ve zevki ile bestelemiş, olduğu bu eserler, klâsik mûsiki repertuvarımızda daima ebedi kalacaktır.”

Sözlü eserlerinin en ünlüleri gülizâr makamındaki iki beste, ağır ve yürük semâilerle şedd-i arabân makamındaki beste ve yürük semâi’dir. Şedd-i arabân takımını Sadullâh Ağa ile birlikte besteleyerek Sultan III.Selim’e sunmuştur. Sadullâh Ağa’nın bu makamdaki ağır hareketli bir ritimle bestelemiş olduğu I.beste ve ağır semâisine göre, İzak’ın II.beste ve yürük semâi’si daha hareketli bir ritimle bestelenmiştir. Uzun yıllar unutulan bu takım 1908’de İkinci Meşrutiyet’in ilânından sonra düzenlenen bir konser için ünlü hânende Karşıyarık Hüsameddin Bey tarafından ortaya çıkarılmış, Tanburi Cemil Bey ise peşrev ve saz semâisini bestelemiştir.

İzak tanburda Sultan III.Selim’den başka iki çırak daha yetiştirdi. Bunlardan biri Zeki Mehmet Ağa, diğeri ise Samatyalı Kuyumcu Oskiyan Efendi’dir. Zeki Mehmed Ağa tanbur öğretmekte ve öğrenci yetiştirmekte titiz ve isteksiz olduğundan, İzak tavrının Dr.Suphi Ezgi’ye kadar gelmesine Oskiyan Efendi sebep olmuştur. Kozyatağı Rifâi şeyhi Halim Efendi İzak’ın bu öğrencisinden eski tanbur icrasını öğrenerek Ezgi’ye aktarmıştır. Adı çok yaygınlaşmış bir öğrencisi de Tanburi Mehmed Ağa’dır.

Nota kullanılmadığı için çok eseri unutulmuştur. Günümüze otuz yedi peşrev, yirmi sekiz saz semâisi, beş beste, bir ağır semâi, üç yürük semâisi gelebilmiştir.

Dr.M.Nazmi Özalp-Türk Musikisi Tarihi kitabından alınmıştır.

  Acemaşiran Peşrev
  Acemaşirân Saz Semâisi
  Beste Hisâr Peşrev
  Beste Hisâr Saz Semâisi
  Beyâti-Dilberâ sazın nevâsı
  Beyâti-Meyl eyledi gönlüm sana
  Beyâti Peşrev
  Beyâti Saz Semâisi
  Beyâti Arabân Peşrev
  Beyâti Arabân Saz Semâisi
  Bûselik-Dil sana şimdi bendedir
  Bûselik-Gönül verme bi vefaya
  Bûselik Peşrev
  Bûselik Aşirân Peşrev
  Bûselik Aşirân Saz Semâisi
  Dilkeşhâveran-Nedir ol cümbüşü reftâr o nezâket o gülüş
  Eviç Peşrev
  Eviç Bûselik Saz Semâisi
  Gerdâniye Saz Semâisi
  Gerdâniye Bûselik Peşrev
  Gerdâniye Bûselik Saz Semâisi
  Gülizâr-Beste i zencir i zülfündür gönül ey dilrüba
  Gülizâr-Bileydi derd i derunum o fitne cu dilber
  Gülizâr-Bir hoş hınam taze civan gönlümüz
  Gülizar-Dağ dâri tir i gamzendir ey meh cebin
  Gülizâr Peşrev
  Gülizâr Saz Semâisi
  Hicaz Hümâyûn Saz Semâisi
  Hûzi Uşşak Peşrev
  Irak Peşrev
  Irak Saz Semâisi
  Isfahân-Bir bakışla ahu gözlüm gönlümü ettin şikâr
  Isfahân-Ey nesim i seheri canda yerin var senin
  Isfahân-Gâh anub gamzen senin feryâdu efgân eylerim
  Isfahân Peşrev
  Mâye Dügâh Peşrev
  Mâye Dügâh Saz Semâisi
  Mâye Segâh Saz Semâisi
  Muhayyer Bûselik Peşrev
  Muhayyer Bûselik Saz Semâisi
  Muhayyer Zirgüle Peşrev
  Muhayyer Zirgüle Saz Semâisi
  Nevâ Bûselik Saz Semâisi
  Nikriz Peşrev
  Nikriz Saz Semâisi Peşrev
  Rast Saz Semâisi
  Rehâvi Peşrev
  Sabâ Bûselik Saz Semâisi
  Sabâ Zemzeme Peşrev
  Sabâ Zemzeme Saz Semâisi
  Şedarabân-Ey safâyı arızından çeşme i hurşid i ab
  Şedarabân-Pir olmada gerçi gönül amma civan ister
  Şehnâz Bûselik Peşrev
  Tâhir Peşrev
  Tâhir Saz Semâisi
  Tâhir Bûselik-Gül ruhun şevkile çeşmim ol kadar zar oldu ah
  Vech-i Arazbâr Peşrev
  Vech-i Arazbâr Saz Semâisi
 
Derneğimiz,
11 Nisan 2013 Perşembe akşamı saat 20.30'da Selâhattin Akçiçek Konser Salonu'nda (KONAK) bir konser verecektir. Şef. Özgen KÜÇÜKGÖKÇE yönetiminde gerçekleşecek konserimize tüm musiki severleri bekliyoruz. Konser halka açıktır.
Etkinlikler
Yaşlıya Saygı Haftası
24 Mart Perşembe akşamı Karabağlar Belediyesi etkinlikleri kapsamında, Yaşlıya Saygı Haftası konseri gerçekleştirildi.
devamı...
Güzel Sözler

Her gönül bir şarkı söyler.

Şarkılarımız bizim romanlarımızdır.

Ahmet Hamdi TANPINAR

 
Esendere Kültür Sanat Derneği ESDER Resmi sitesidir.
Sitenin tüm içeriği Şenay SARIGÖZOĞLU tarafından hazırlanmaktadır.
55/75 Sokak 19/B Esenyalı - İZMİR
Telefon : 0 232 248 00 53 - GSM : 0 535 470 67 41 - Mail: info@eksd.org.tr
Web Tasarım İzmir, Google Reklam İzmir ReklamTurk   
Balçova İZMİR